O‘ZBEKISTONNING O‘RTA SHARQ MAMLKATLARI BILAN TASHQI IQTISODIY FAOLIYATIDA O‘RTA KORRIDOR VA ZANGEZUR YO‘LINING AHAMIYATI VA UNING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.65164/gje6p743Keywords:
O‘zbekiston, O‘rta Sharq, tashqi iqtisodiy faoliyat, O‘rta korridor, Zangezur yo‘li, transport-logistika, tranzit salohiyatiAbstract
Ushbu maqola O‘zbekistonning O‘rta Sharq mamlakatlari bilan tashqi iqtisodiy
aloqalarida O‘rta korridor va Zangezur yo‘lining ahamiyati hamda ularning rivojlanish istiqbollarini
tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqot obyekti sifatida O‘zbekiston va O‘rta Sharq mamlakatlari
o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy munosabatlar, shuningdek, ushbu yo‘nalishlarda transport-logistika
infratuzilmasining rivojlanish jarayonlari ko‘rib chiqilgan. Maqolada iqtisodiy-geografik yondashuv,
qiyosiy tahlil va statistik ma’lumotlar asosida O‘rta korridor va Zangezur yo‘lining tranzit salohiyati,
transport xarajatlarini kamaytirish va eksport-import hajmlarini oshirishdagi roli o‘rganilgan. Bundan
tashqari, maqolada mintaqaviy integratsiya va ko‘p tomonlama hamkorlik mexanizmlari orqali tashqi
iqtisodiy faoliyatni rivojlantirish istiqbollariga e’tibor qaratilgan.
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘rta korridor va Zangezur yo‘li O‘zbekistonning O‘rta
Sharq bilan savdo aloqalarini kengaytirishda muhim transport-geografik yo‘nalishlar bo‘lib, ularning
rivojlanishi mamlakat iqtisodiyotining diversifikatsiyasi va eksport salohiyatining oshishiga xizmat
qiladi. Ayniqsa, Zangezur yo‘lining barqarorligi va infratuzilmasining yaxshilanishi orqali tranzit
oqimlarini jalb qilish imkoniyatlari sezilarli darajada oshadi. Shuningdek, maqolada ushbu
yo‘nalishlarda yuzaga kelayotgan siyosiy, iqtisodiy va logistika muammolari hamda ularni bartaraf
etish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonning tashqi iqtisodiy strategiyasini
takomillashtirish va mintaqaviy transport infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni
shakllantirishga asos bo‘ladi.
References
1. Axmedov A.B. O‘zbekistonning tashqi iqtisodiy faoliyati va global integratsiya. – Toshkent:
Fan, 2019.
2. Islomov M.T. O‘rta Sharq mamlakatlari bilan iqtisodiy hamkorlik. – Toshkent: Sharq, 2020.
3. Karimova N.S. O‘rta korridor yo‘lining rivojlanish istiqbollari. – Toshkent: Universitet
nashriyoti, 2021.
4. Rustamov J.Q. Transport-logistika tizimlari va ularning iqtisodiy samaradorligi. – Toshkent:
Iqtisodiyot, 2018.
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Farmoni №XX, 2022 yil. O‘zbekistonning tashqi iqtisodiy
strategiyasi. – Toshkent, 2022.
6. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori №XX, 2021 yil. O‘rta korridor
loyihalarini rivojlantirish bo‘yicha chora-tadbirlar. – Toshkent, 2021.
7. Abdullayev S.R. Zangezur yo‘li va uning mintaqaviy ahamiyati. – Toshkent: Sharq, 2020.
8. Tashqi iqtisodiy faoliyat asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti nashriyoti, 2017.
9. Jahongirov D.F. O‘zbekiston va O‘rta Sharq mamlakatlari savdo-iqtisodiy aloqalari. – Toshkent:
Iqtisodiyot va moliya, 2019.
10. World Bank. Central Asia Regional Economic Cooperation (CAREC) Program Report. –
Washington, 2021.
11. IMF. Regional Economic Outlook: Middle East and Central Asia. – Washington, 2022.
12. OECD. Trade and Investment Policies in Central Asia and the Middle East. – Paris, 2020.
13. United Nations ESCAP. Development of the Middle Corridor: Opportunities and Challenges. –
Bangkok, 2021.
14. Qodirov B.M. O‘zbekistonning transport infratuzilmasi va uning integratsiyasi. – Toshkent: Fan,
2018.
15. Sultonov U.A. Mintaqaviy transport yo‘llari va iqtisodiy hamkorlik. – Toshkent: Universitet
nashriyoti, 2022.
16. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi savdo to‘g‘risidagi qonuni, 2020 yil. – Toshkent, 2020.
17. Murodov I.H. O‘rta korridor va Zangezur yo‘lining tranzit imkoniyatlari. – Toshkent: Iqtisodiyot,
2021.
18. Davlat statistika qo‘mitasi hisobotlari. O‘zbekistonning tashqi savdo ko‘rsatkichlari. – Toshkent,
2022.
19. Rasulov N.T. Mintaqaviy integratsiya va iqtisodiy rivojlanish. – Toshkent: Sharq, 2019.
20. Asian Development Bank. Transport Connectivity in Central Asia and the Middle East. – Manila,
2021.
1166
21. Ergashev S.J. O‘zbekiston va O‘rta Sharq mamlakatlari o‘rtasidagi investitsiya aloqalari. –
Toshkent: Fan, 2020.
22. Tashqi iqtisodiy faoliyat nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: O‘zbekiston Milliy Universiteti
nashriyoti, 2019.
23. O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi hisobotlari. – Toshkent, 2022.
24. Nematov A.R. Zangezur yo‘lining geosiyosiy va iqtisodiy ahamiyati. – Toshkent: Universitet
nashriyoti, 2021.
25. Jahon banki. O‘zbekiston transport sektorining rivojlanish istiqbollari. – Washington, 2020.
