O‘ZBEKISTONDA JISMONIY SHAXSLAR DAROMADLARINI SOLIQQA TORTISH TIZIMINI ISLOHOTLAR SAMARADORLIGINI TA’MINLASHDA SOLIQ IMTIYOZLARNI O‘RNI

Authors

  • Kamronbek G’afforov oshkent davlat iqtisodiyot universiteti, magistranti Author

DOI:

https://doi.org/10.65164/bq55s593

Keywords:

jismoniy shaxslar daromad solig‘i, soliqqa tortish tizimi, soliq islohotlari, soliq imtiyozlari, xorij tajribasi, iqtisodiy samaradorlik, soliq ma’muriyatchiligi, soliq yuki, ijtimoiy adolat.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasida jismoniy shaxslar daromadlarini
soliqqa tortish tizimini isloh qilish jarayonida soliq imtiyozlarining o‘rni va ularning iqtisodiy hamda
ijtimoiy samaradorlikka ta’siri ilmiy asosda tahlil qilinadi. Mamlakatda olib borilayotgan soliq
islohotlari sharoitida soliq imtiyozlari soliq yukini adolatli taqsimlash aholining ijtimoiy himoyaga
muhtoj qatlamlarini qo‘llab-quvvatlash hamda davlat budjeti barqarorligini ta’minlash vositasi
sifatida qaraladi. Tadqiqotda soliq ma’muriyatchiligini soddalashtirish soliq to‘lovchilarning soliq
madaniyatini oshirish va raqamli texnologiyalarni joriy etish orqali fiskal samaradorlikni kuchaytirish
masalalari yoritiladi. Shuningdek Germaniya va Janubiy Koreya davlatlarida jismoniy shaxslar
daromad solig‘i bo‘yicha amal qilayotgan imtiyozlar tizimi qiyosiy tahlil qilinib ularning ijtimoiy-
iqtisodiy rivojlanish modeli bilan bog‘liqligi ochib beriladi. Xorijiy tajriba asosida O‘zbekiston soliq
tizimida imtiyozlarni maqsadli va shaffof qo‘llash zarurati asoslanadi. Tadqiqot natijalari soliq
siyosatini takomillashtirish byudjet tushumlarini barqaror oshirish hamda uzoq muddatli ijtimoiy
barqarorlikni ta’minlashga qaratilgan ilmiy-amaliy xulosalar shakllantirishga xizmat qiladi. Mazkur
ilmiy xulosalar kelgusida normativ-huquqiy bazani takomillashtirish soliq mexanizmlarini
optimallashtirish va milliy iqtisodiyotda inson kapitali rivojini qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qarorlar
qabul qilishda muhim nazariy va amaliy ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin hamda ilmiy tadqiqotlar
uchun metodologik asos bo‘ladi

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 29.06.2018 yildagi PF-5468-son

2. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi.

3. PwC (2023) Worldwide Tax Summaries: Individual Taxation. Available at:

https://taxsummaries.pwc.com

4. National Tax Service Korea (2023) Guide to Korean Personal Income Tax. Seoul: NTS. Available at:

https://nts.go.kr

Downloads

Published

2025-12-29