TAROID O'ZAKLI CHIZIQLI HARAKAT IJROSINI REJALASHTIRISHNI MODELLASHTIRISH VA INTELLEKTUAL HARAKAT ALGORITMLARINI ISHLAB CHIQISH
DOI:
https://doi.org/10.65164/p40pr692Keywords:
taroid o'zak, chiziqli harakat, raqamli modellashtirish, intellektual boshqaruv, sun'iy intellekt, elektromagnit maydon, dinamik xarakteristika.Abstract
Zamonaviy avtomatlashtirilgan tizimlarda toroid o‘zakli chiziqli elektromagnit aktuatorlar
yuqori aniqlik, tezkorlik va energiya samaradorligi bilan ajralib turadi. Mazkur tadqiqotda
aktuatorning elektromagnit va mexanik jarayonlarini ifodalovchi matematik model ishlab chiqildi va
uning dinamik xususiyatlari state-space usulida modellashtirildi. Tadqiqot jarayonida klassik PID va
intellektual boshqaruv algoritmlari qo‘llanilib, ularning samaradorligi barqarorlashish vaqti, ortiqcha
tebranish va statik xatolik ko‘rsatkichlari orqali baholandi. Olingan natijalar toroid aktuatorlarning
dinamik xatti-harakatini aniq tavsiflab, turli boshqaruv usullarini solishtirish imkonini berdi. Ish
natijalari sanoat avtomatlashtirish va robototexnika sohalarida qo‘llanilishi mumkin.
References
[1]. Kuznetsov, V. A., & Feng, X. (2021). "Kengaytirilgan magnit yadroli chiziqli aktuatorlarni
loyihalash va optimallashtirish." IEEE sanoat elektronikasi bo'yicha operatsiyalar , 68-jild, 4-
son, 3120-3129-betlar.
[2]. Yunusov, R. va Karimov, A. (2023). "Taroid o'zakli elektromagnit tizimlarini matematik
modellashtirishning o'ziga xos xususiyatlari." O'zbekiston texnika jurnali , 2-son, 45-52-betlar.
[3]. Wang, L., & Hu, J. (2022). "Aqlli ishlab chiqarishda chiziqli harakat tizimlari uchun raqamli
egizaklar va aqlli boshqaruv." Xalqaro ilg'or ishlab chiqarish texnologiyalari jurnali , 112-125-
betlar.
[4]. Ahmedov, M. (2022). Sanoat robotlari ijroni aqliy boshqarish algoritmlari . Toshkent: "Fan va
texnologiya", 180 b.
[5]. Абдуллаев М.М., Назаров Х.Н., Юсупов Б.Б., Абдиев Р.Э. Магнитоэлектрический
линейный двигатель. Патент на полезную модель // Патент УЗ ФАП № 02125.15.10.2022
г.
[6]. Yigitaliyev J.A.(2026), Analysis of errors in toroidal core linear motion drives and methods for
accuracy improvement// International Multidisciplinary Journal of Applied Technology
(IMJAT) with U.S ISSN 2995-486X).
