TELEGRAM ORQALI AMALGA OSHIRILAYOTGAN FISHING HUJUMLARINING STATISTIK TAHLILI VA ZAMONAVIY SHAKLLARI
DOI:
https://doi.org/10.65164/7paptm81Keywords:
fishing hujumi, Telegram, kiberxavfsizlik, soxta akkaunt, botlar, deepfake, ijtimoiy muhandislik, zararli havola.Abstract
Ushbu maqolada Telegram messenjer platformasi orqali amalga oshirilayotgan fishing hujumlarining zamonaviy shakllari, tarqalish statistikasi va ularga qarshi himoya choralari ilmiy-tahliliy jihatdan o'rganilgan. Tadqiqotda 2021–2024 yillarga oid xalqaro va mahalliy kiberxavfsizlik hisobotlariga asoslangan holda Telegram orqali sodir etilgan fishing hujumlari hajmi, dinamikasi va usullari tahlil qilingan. Metodologiya sifatida statistik tahlil, hujum vektorlarini tasniflash va qiyosiy tahlil usullaridan foydalanilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, Telegram fishing hujumlarida foydalaniladigan asosiy usullar — soxta akkauntlar, zararli botlar, deepfake texnologiyalari va ijtimoiy muhandislik (social engineering) hisoblanib, ularning ulushi yildan-yilga o'sib bormoqda. Maqola Telegram orqali amalga oshiriladigan fishing hujumlarining oldini olishga yo'naltirilgan amaliy tavsiyalarni o'z ichiga oladi va kiberxavfsizlik sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishlarini boyitishga xizmat qiladi.