ENERGIYA SAMARADORLIGIGA ASOSLANGAN MARSHRUTLASH PROTOKOLLARINI SIMSIZ SENSORLI TARMOQLARDA QO‘LLASH ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.65164/gnz3j634Keywords:
Simsiz sensor tarmoq, sensor moduli, bosh tugun, lokallashtirish, marhrutlash protokollari, sensorli tugun, radio chastota, marshrutlash formulalari, quvvat manbayi, prosesor.Abstract
Simsiz sensorli tarmoqlarda resurslarni boshqarishda qo‘llaniladigan marshrutlash protokollarining energiya istemolini tejash hamda tarmoqning ishlash muddatini uzaytirish uchun foydalaniladigan protokollarni taqqoslash masalasi o‘rganib chiqilgan. Marshrutlash protokollari aniqlangan hodisalar haqidagi ma‘lumotlarni uzatish yo‘llarini topish masalalari ko‘rib chiqilgan. Marshrutlash protokollari sensorli tugunlarning ishlashi qiyin bo‘lgan muhitga qaramay, tarmoqning ishlash muddatini uzaytira olishi ko‘rib chiqilgan. Sensorli tarmoqning ishlash muddatini yaxshilash uchun ishlatilgan turli xil echimlar taqdim etilgan. Shuningdek, tarmoqni energiya sarfi, sezish va tarmoqdagi hodisalarni tahlil qilish bo‘yicha modellashga qaratilgan. Buning uchun marshrutlash protokollari statik, mobil va boshqa xatti-xarakatlar modellariga mos qilingan. Maqolada tanlangan marshrutlash protokollarining modellari, simulyatsiyalari va ularning ishlash jarayoni bo‘ycha taqqoslash amalga oshirilgan.
References
[1] Akkaya K., Younis M. “A survey on routing protocols for wireless sensor networks”, Ad Hoc Netw. 3 (3) (2005) 325–349.
[2] Akyildiz I.F, Su W., Sankarasubramaniam Y., Cayirci E., “Wireless sensor networks”: a survey, Comput. Network. 38 (4) (2002) 393–422.
[3] Zungeru A.M., Ang L.M., Seng K.P., “Classical and swarm intelligence based routing protocols for wireless sensor networks”: a survey and comparison, J. Netw. Comput. Appl. 35 (5) (2012) 1508–1536.
[4] Rault T., Bouabdallah A., Challal Y., “Energy efficiency in wireless sensor networks: a top-down survey”, Comput. Network. 67 (2014) 104–122.
[5] Bilal S., et al., “3D weighted centroid algorithm & RSSI ranging model strategy for node localization in WSN based on smart devices”, Sustain. Cities Soc. 39 (September 2017) (2018) 298–308.
[6] Saleem M., Di Caro G.A., Farooq M., “Swarm intelligence based routing protocol for wireless sensor networks”: survey and future directions, Inf. Sci. (Ny) 181 (20) (2011) 4597–4624.
[7] Heinzelman W. B., Chandrakasan, Balakrishnan A. H. (2000). “Energy-efficient communication protocol for wireless microsensor networks” Proceedings of the 33rd Annual Hawaii International Conference on System Sciences.
[8] Lindsey S., Raghavendra C. S., (2002). "PEGASIS: “Power-Efficient Gathering in Sensor Information Systems” IEEE Aerospace Conference Proceedings.
[9] Akyildiz I., Su F., Sankarasubramaniam W., Cayirci Y.E., (2002). “Wireless sensor networks: a survey” Computer Networks, Elsevier.
[10] Manjeshwar A., Agrawal D. P., (2001). “TEEN: A Routing Protocol for Enhanced Efficiency in Wireless Sensor Networks” Proceedings of the 15th International Parallel and Distributed Processing Symposium.
1614
[11]. Intanagonwiwat C., Govindan R., Estrin D. (2000). “Directed diffusion: A scalable and robust communication paradigm for sensor networks” Proceedings of the 6th Annual International Conference on Mobile Computing and Networking (MobiCom).
[12] Karl H., Willig A. (2005). “Protocols and Architectures for Wireless Sensor Networks” John Wiley & Sons.
[13] Holder Karl, Andreas Willig “Protocols and Architedures for Wireless Sensor Network”. John Wiley, sons 2005.