O‘ZBEKISTON BANK-MOLIYA TIZIMIDA GENERATIV SUN’IY INTELLEKTNI QO‘LLASHNING IQTISODIY SAMARADORLIGI VA KIBER-TAHDIDLAR TAHLILI

Authors

  • Mo‘ydinjonova Durdonaxon Farg‘ona davlat texnika universiteti talabasi Author

DOI:

https://doi.org/10.65164/1wfta670

Keywords:

generativ sun’iy intellekt, bank-moliya tizimi, kiberxavfsizlik, iqtisodiy samaradorlik, deepfake, ma'lumotlar maxfiyligi, algoritmik xatolar, raqamli transformatsiya, O'zbekiston.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekiston bank-moliya tizimida generativ sun’iy intellekt (GenAI) texnologiyalarini qo'llashning iqtisodiy samaradorligi va kiberxavfsizlik tahdidlari keng qamrovli tahlil qilinadi. Tadqiqot OECD, IMF va xalqaro moliya institutlarining so‘nggi hisobotlariga asoslanib, GenAI'ning bank operatsiyalari xarajatlarini kamaytirish, mijozlarga xizmat ko'rsatish sifatini oshirish va moliyaviy jinoyatlarni aniqlashdagi roli o‘rganiladi. Shu bilan birga, ma’lumotlar maxfiyligi, algoritmik xatolar, deepfake va kiberatakalarga doir tahdidlar baholanadi. O'zbekiston Respublikasining "Raqamli O'zbekiston — 2030" strategiyasi va sun'iy intellektni rivojlantirish bo'yicha qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar doirasida mamlakat bank sektori uchun xavfsiz AI arxitekturasini joriy etishning amaliy tavsiyalari ilgari suriladi.

References

1.

OECD (2023). Generative artificial intelligence in finance. OECD Artificial Intelligence Papers, No. 9. OECD Publishing, Paris. https://doi.org/10.1787/ac7149cc-en

2.

OECD (2024). Regulatory Approaches to Artificial Intelligence in Finance. OECD Publishing, Paris. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/2024/09/regulatory-approaches-to-artificial-intelligence-in-finance_43d082c3/f1498c02-en.pdf

3.

OECD. Artificial Intelligence in Finance. OECD Digital Finance Topic Page. https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/digital-finance/artificial-intelligence-in-finance.html

4.

OECD – FSB Roundtable on Artificial Intelligence (AI) in Finance: Summary of Key Findings (September 30, 2024). Financial Stability Board. https://www.fsb.org/2024/09/oecd-fsb-roundtable-on-artificial-intelligence-ai-in-finance-summary-of-key-findings/

5.

Sun’iy intellektning moliya sohasida qo'llanish imkoniyatlari. Online Business Research. journalss.org. https://journalss.org/index.php/obr/article/view/4174/3953

6.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. "Raqamli O'zbekiston — 2030" strategiyasini tasdiqlash to'g'risida. PF-6079-son, 2020-yil 5-oktabr. www.lex.uz

1295

7.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. Sun'iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to'g'risida. PQ-358-son, 2024-yil 14-oktabr. www.gov.uz

8.

Kamolov, S. (2025). O'zbekiston banklarida sun'iy intellekt foydalanish samaradorligini oshirish. Green Economy and Development, 3(8). https://doi.org/10.5281/zenodo.16750181

9.

FSB (2024). The Financial Stability Implications of Artificial Intelligence. Financial Stability Board, November 2024. https://www.fsb.org/uploads/P14112024.pdf

Downloads

Published

2026-05-15