СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИНИ НАТИЖАГА ЙЎНАЛТИРИЛГАН БЮДЖЕТЛАШТИРИШ ЖАРАЁНИГА ИНТЕГРАЦИЯЛАШ
DOI:
https://doi.org/10.65164/zm1emk98Kalit so‘zlar:
сунъий интеллект, натижага йўналтирилган бюджетлаштириш, давлат молияси, машинали ўрганиш, башоратли таҳлил, табиий тилни қайта ишлаш, бюджет самарадорлиги.Abstrak
Ушбу мақолада НЙБ жараёнларини ўзгартириш учун сунъий интеллектдан (СИ)
фойдаланиш имкониятлари ўрганилган. Мақолада сунъий интеллектни қўллашнинг асосий
йўналишлари тизимлаштирилган: касса узилишларини башорат қилиш учун башоратли
таҳлил, NLP ёрдамида тизимлаштирилмаган маълумотларни қайта ишлаш, харажатларни
таснифлаш ва аномалияларни аниқлаш келтирилган. Машинали ўқитиш моделларини
(Random Forest мисолида) давлат молиясининг мавжуд АТ инфратузилмасига
интеграциялашнинг методологик ёндашувларига, шунингдек, алгоритмларнинг
тушунарлилиги ва маълумотлар сифати масалаларига алоҳида эътибор қаратилган. Сунъий
интеллект нафақат автоматлаштириш воситаси, балки молиявий органларнинг таҳлилий
қобилиятларини когнитив жиҳатдан кучайтириш, ретроспектив назоратдан ҳақиқий натижага
йўналтирилган ресурсларни бошқаришга ўтиш имконини беради, деган хулосага келинган.
Havolalar
[1] International Monetary Fund. (2025). Making Cost Data Work for Public Financial Management.
IMF Working Paper No. 2025/159.
1286
[2] U.S. Department of Homeland Security. (2026). DHS Management Directorate – AI Use Cases.
URL: https://www.dhs.gov/ai/use-case-inventory/mgmt
[3] International Monetary Fund. (2025). Artificial Intelligence as Public Financial Management
Infrastructure. IMF PFM Blog. URL: https://blog-pfm.imf.org/
[4] Organization for Economic Co-operation and Development. (2025). Governing with Artificial
Intelligence: The State of Play and Way Forward in Core Government Functions. OECD
Publishing.
[5] Zwiller-Panicz, P., Novikova, M., Gaudreau, K., Paslawski, M. (2025). Applying Random Forest
Algorithms to Enhance Expenditure Predictions in Government Grants and Contributions
Programs. Statistics Canada. URL: https://www.statcan.gc.ca/
[6] Azmi, S. K., Vethachalam, S., Karamchand, G. (2025). Predictive Analytics for National
Budgeting and Expenditure: Leveraging AI/ML on the PFMS 2.0 Data Ecosystem. Journal of
Information Systems Engineering and Management.
[7] Jérôme Baray. An AI LLM tool for green budgeting and environmental rating of public or private
spending. 2025, HAL Archive (Le Mans Université).
[8] GovTech. (2025). ClearGov Expands Its AI Budgeting and Evaluation Offerings. URL:
https://www.govtech.com/biz/cleargov-expands-its-ai-budgeting-and-evaluation-offerings
[9] Tyler Technologies, Envisio, Polco. (2025). A Transformative Budgeting Partnership that
Optimizes Priority-based Budgeting. ICMA. URL: https://icma.org/
