KIBERXAVFSIZLIKDA INSON OMILI VA SI INTEGRATSIYASI
DOI:
https://doi.org/10.65164/y16nax15Kalit so‘zlar:
kiberxavfsizlik, inson omili, sun’iy intellekt, phishing, ijtimoiy muhandislik, xavfsizlik tizimlari, tahdidlarni aniqlash, avtomatlashtirish, SI algoritmlarAbstrak
Mazkur maqolada kiberxavfsizlik tizimlarida inson omilining roli va uning sun’iy intellekt (SI) texnologiyalari bilan integratsiyasi chuqur ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, global kiberhodisalarning qariyb 74–82% i inson xatolari (phishing, ijtimoiy muhandislik, noto‘g‘ri konfiguratsiya) bilan bog‘liq. Shu bilan birga, SI asosidagi xavfsizlik tizimlari tahdidlarni aniqlash tezligini 60–90% gacha oshirishi va noto‘g‘ri pozitiv natijalarni 30–40% ga kamaytirishi aniqlangan. Maqolada insonning kognitiv zaifliklari, qaror qabul qilishdagi cheklovlari hamda SI algoritmlarining adaptiv o‘rganish imkoniyatlari o‘zaro uyg‘unlikda ko‘rib chiqiladi. Natijada, “inson + SI” gibrid modeli zamonaviy kiberxavfsizlikning eng samarali strategiyasi sifatida asoslanadi.
