SUN’IY INTELLEKT TUSHUNCHASI VA PEDAGOGIKADAGI POTENSIALI: IMKONIYATLAR, QIYINCHILIKLAR VA KELAJAK ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.65164/26znyh96Kalit so‘zlar:
sun’iy intellekt, pedagogika, aqlli o‘qituvchi tizimlari, moslashuvchan o‘rganish, ta’lim texnologiyalari, sun’iy intellektda etikaAbstrak
Sun’iy intellekt (SI) — odamlarga xos aql-zakovat, masalan, mantiqiy fikrlash,
muammolarni hal qilish, o‘rganish va tilni tushunish kabi vazifalarni bajarishga qodir bo‘lgan sun’iy
tizimlar to‘plamidir. Ta’lim sohasida SI endi faqat nazariy emas, balki amaliy jihatdan ham keng
qo‘llanilmoqda: aqlli o‘qitish tizimlari, moslashuvchan o‘rganish platformalari, avtomatlashtirilgan
baholash vositalari kabi texnologiyalar orqali ta’lim jarayonini shaxsiylashtirish, o‘qituvchilarga
yordam berish va samaradorlikni oshirish mumkin. Ushbu maqolada SI tushunchasi tahlil qilinadi,
uning zamonaviy pedagogikadagi roli, ilmiy asoslangan natijalar hamda etik, metodologik va
infratuzilma jihatdan qiyinchiliklar ko‘rib chiqiladi. Xususan, resurslar cheklangan ta’lim muhitlarida
(masalan, O‘zbekistonda) SI vositalarini qanday samarali joriy etish mumkinligi to‘g‘risida tavsiyalar
keltiriladi.
Havolalar
1. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2022). Sun’iy intellekt va ta’lim. Centre for Curriculum
Redesign. https://curriculumredesign.org
2. Kulik, J. A., & Fletcher, J. D. (2016). Aqlli o‘qituvchi tizimlarining samaradorligi. Review of
Educational Research, 86(1), 42–78.
3. Li, W. et al. (2022). Sun’iy intellekt yordamida o‘qitish qishloq maktablarida natijani yaxshilaydi.
Nature Human Behaviour, 6, 1282–1292.
4. UNESCO. (2021). Sun’iy intellekt va ta’lim: Siyosat ishlab chiquvchilar uchun yo‘riqnoma.
https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000376709
5. Zawacki-Richter, O. et al. (2019). Oliy ta’limda SI: tizimli ko‘rib chiqish. IJETHE, 16, 39. —
Ochiq kirishli.
