ZAMONAVIY SUN’IY INTELLEKT ALGORITMLARI VA ULARNING ARXITEKTURAVIY TAHLILI

Mualliflar

  • Primbetov Abbaz PhD talaba, Muhammad al Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ,Katta o‘qituvchi, Toshkent amaliy fanlar universiteti Muallif
  • Primbetov Aziz Nukus davlat texnika universiteti Muallif

DOI:

https://doi.org/10.65164/2ajfp822

Kalit so‘zlar:

Deep Learning, CNN, RNN, LSTM, Transformer.

Abstrak

Ushbu maqolada zamonaviy sun’iy intellekt algoritmlarining nazariy asoslari, matematik modellari va amaliy qo‘llanilish sohalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda klassik mashinaviy o‘rganish algoritmlari, jumladan Random Forest, Support Vector Machine (SVM) va Gradient Boosting/XGBoost modellarining ishlash prinsiplari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, chuqur o‘rganish (Deep Learning) arxitekturalari — CNN, RNN, LSTM, Transformer va Graph Neural Network (GNN) modellarining tuzilishi, afzalliklari va cheklovlari ilmiy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot natijalari sun’iy intellekt algoritmlarining robototexnika, signal va tasvirlarga ishlov berish, aqlli materiallar hamda Big Data texnologiyalaridagi yuqori samaradorligini ko‘rsatadi. Bundan tashqari, Explainable AI (XAI) va Transfer Learning yondashuvlarining zamonaviy AI tizimlaridagi ahamiyati tahlil qilingan.

Havolalar

[1] Rogers, C. A. (1989). Intelligent materials. Scientific American, 261(3), 154–157.

[2] Gandhi, M. V., & Thompson, B. S. (1992). Smart Materials and Structures. Chapman & Hall.

[3] Srinivasan, A. V., & McFarland, D. M. (2001). Smart Structures: Analysis and Design. Cambridge University Press.

[4] Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep Learning. MIT Press.

[5] Bishop, C. M. (2006). Pattern Recognition and Machine Learning. Springer.

[6] Breiman, L. (2001). Random forests. Machine Learning, 45(1), 5–32.

[7] Cortes, C., & Vapnik, V. (1995). Support-vector networks. Machine Learning, 20(3), 273–297.

[8] Friedman, J. H. (2001). Greedy function approximation: A gradient boosting machine. Annals of Statistics, 29(5), 1189–1232.

[9] Chen, T., & Guestrin, C. (2016). XGBoost: A scalable tree boosting system. In Proceedings of the 22nd ACM SIGKDD International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining (pp. 785–794). ACM.

[10] LeCun, Y., Bengio, Y., & Hinton, G. (2015). Deep learning. Nature, 521(7553), 436–444.

[11] Hochreiter, S., & Schmidhuber, J. (1997). Long short-term memory. Neural Computation, 9(8), 1735–1780.

[12] Vaswani, A., Shazeer, N., Parmar, N., et al. (2017). Attention is all you need. In Advances in Neural Information Processing Systems (pp. 5998–6008).

[13] Kipf, T. N., & Welling, M. (2017). Semi-supervised classification with graph convolutional networks. International Conference on Learning Representations (ICLR).

[14] Lundberg, S. M., & Lee, S. I. (2017). A unified approach to interpreting model predictions. In Advances in Neural Information Processing Systems (pp. 4765–4774).

[15] Pan, S. J., & Yang, Q. (2010). A survey on transfer learning. IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, 22(10), 1345–1359.

[16] Dean, J., & Ghemawat, S. (2008). MapReduce: Simplified data processing on large clusters. Communications of the ACM, 51(1), 107–113.

[17] Zaharia, M., Chowdhury, M., Franklin, M. J., Shenker, S., & Stoica, I. (2010). Spark: Cluster computing with working sets. In Proceedings of the 2nd USENIX Conference on Hot Topics in Cloud Computing.

[18] Kreps, J., Narkhede, N., & Rao, J. (2011). Kafka: A distributed messaging system for log processing. In Proceedings of the NetDB Workshop.

Yuklab olishlar

Nashr qilingan

2026-05-15